Kíkọ́ àwọn ìwé àtijọ́ tẹ̀lé · 論語 (Lunyu)
Àkọsílẹ̀ pẹ̀lú ọwọ́ ti àwọn ẹsẹ̀ nínú 論語 (Lunyu)
論語 (Lunyu) kì í ṣe ìwé tí Confucius fúnra rẹ̀ kọ, ṣùgbọ́n ìwé tí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ kó àwọn ọ̀rọ̀ àti ìjíròrò olùkọ́ wọn jọ, tí wọ́n sì ṣètò wọn.
Ó béèrè nípa ẹ̀kọ́, àṣà, jíjẹ́ ènìyàn rere, àti ìwà nínú ọ̀rọ̀, láàárín ayé tí ń mì ní Àkókò Orísun àti Igba Irẹ̀danu Ewe.
Nípa títẹ̀lé àwọn ẹsẹ̀ láti Xue Er dé Wei Ling Gong, o máa ń ronú lórí àjọṣe àti ẹ̀kọ́ òní.
Bí a ṣe ń ṣe é
- Lórí ojúewé kan, kọ ẹsẹ̀ kan ṣoṣo, kí o kọ́kọ́ ka ọ̀rọ̀ ìpilẹ̀ nínú èdè Ṣáínà pẹ̀lú ojú.
- Ka ọ̀rọ̀ ìpilẹ̀ jáde pẹ̀lú ohùn tó tọ́ ìkàwé rẹ̀, kí o sì wo ìtumọ̀ Yorùbá rẹ̀ díẹ̀díẹ̀.
- Lẹ́yìn tí o bá ka àlàyé ọ̀rọ̀ kan àti ìbéèrè kúkúrú, ronú lórí apá tó kan ìgbésí-ayé rẹ.
- Kọ ọ́ pẹ̀lú ọwọ́ sínú àwọn ìlà òfo, kí o sì gbìyànjú láti di gbólóhùn tí ó kù sí ọ lónìí mú.
Ìgbà wo · Pẹ̀lú ta
Ó dára fún ẹni tí ó ń tún ẹ̀kọ́ bẹ̀rẹ̀ báyìí, àti fún ẹni tí ó fẹ́ fi ìṣọ́ra ṣe àtúnṣe ọ̀rọ̀ àti àjọṣe rẹ̀. O lè máa kọ ojúewé kan lójoojúmọ́ fúnra rẹ, ó sì tó.
Ọ̀rọ̀ ìpilẹ̀, ohùn àti ìtumọ̀ ti 論語 (Lunyu)
- Nígbà tí o bá kọ́ ẹ̀kọ́ tí o sì máa ń tún un ṣe, ṣé inú rẹ̀ kì í dùn? / Kí ni ẹ̀kọ́ tí o fẹ́ tún máa ṣe láìpẹ́ yìí, kí ó lè di apá kan ara rẹ?
- Nígbà tí ọ̀rẹ́ kan bá wá láti ibi jíjìn, ṣé inú rẹ̀ kì í dùn? / Ta ni ẹni tí o fẹ́ kí o lè kí i pẹ̀lú ayọ̀ bí ọ̀rẹ́ kan tí ó wá láti ibi jíjìn?
- Bí àwọn ènìyàn kò bá mọ̀ ọ́ tí o kò sì bínú, ṣé ìwọ kì í ṣe ẹni ọlọ́lá? / Bí àwọn ènìyàn kò bá mọ̀ ọ, ìwà wo ni o fẹ́ ṣì máa pa mọ́?
- Mo ń ṣàyẹ̀wò ara mi ní ẹ̀ẹ̀mẹ́ta lójoojúmọ́. / Nígbà tí o bá ń ronú nípa ọjọ́ òní, apá wo nínú ọkàn rẹ ni o fẹ́ kọ́kọ́ ṣàyẹ̀wò?
- Nípa mímú ohun àtijọ́ yọ̀, kí o sì mọ ohun tuntun, o lè di olùkọ́. / Kí ni ẹ̀kọ́ àtijọ́ tí o yẹ kí o tún mú yọ̀?
- Bí o bá ń kẹ́kọ̀ọ́ tí o kò ronú, o máa sọnù; bí o bá ń ronú tí o kò kẹ́kọ̀ọ́, o máa wà nínú ewu. / Láàárín kíkẹ́kọ̀ọ́ àti ríronú, èwo ni o nílò jù lọ láìpẹ́ yìí?
- Láti pe ohun tí o mọ̀ ní ohun tí o mọ̀, àti ohun tí o kò mọ̀ ní ohun tí o kò mọ̀—èyí ni ìmọ̀. / Kí ni ó yẹ kí o sọ láìfi ohun pamọ́ pé o kò mọ̀?
- Nígbà tí o bá rí ẹni rere, ronú láti dà bí i. / Kí ni ohun kan tí o lè kọ́ lónìí lọ́dọ̀ ẹni tí o fẹ́ dà bí?
- Ìwà rere kì í dá wà; ó dájú pé ó ní aládùúgbò. / Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé o ń nímọ̀lára pé o dá wà, ta ni aládùúgbò tó ṣì wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ?
- Tí ènìyàn mẹ́ta bá ń rìn pọ̀, ọ̀kan lára wọn dájú pé ó jẹ́ olùkọ́ mi. / Ta ni ẹni lasan tó di olùkọ́ rẹ lónìí?
- Ẹni ọlọ́lá máa ń bá àwọn míì gbé pọ̀ ṣùgbọ́n kò di wọn kan; ẹni kékeré máa ń fẹ́ di gbogbo ènìyàn kan ṣùgbọ́n kò lè bá wọn gbé pọ̀. / Bí o kò bá dà bí àwọn ẹlòmíràn, ìwà wo ni o máa pa mọ́ kí o lè bá wọn ṣe dáadáa?
- Ohun tí èmi kò fẹ́, mi ò ní ṣe sí ẹlòmíràn. / Kí ni ohun tí o kò fẹ́ kí wọ́n ṣe sí ọ, tí o kò sì yẹ kí o ṣe sí ẹlòmíràn?
- Láti ṣe àṣìṣe tí o kò sì tún un ṣe—èyí gan-an ni àṣìṣe. / Àṣìṣe wo ni o mọ̀ pé o yẹ kí o tún ṣe, ṣùgbọ́n tí o ṣì ń sun síwájú?
- Tí o bá fẹ́ ṣe iṣẹ́ rẹ dáadáa, kọ́kọ́ mú irinṣẹ́ rẹ pọ̀. / Kí ni irinṣẹ́ tí o yẹ kí o kọ́kọ́ ṣàtúnṣe fún iṣẹ́ tí o fẹ́ ṣe dáadáa?
- Ẹni tó mọ̀ kì í dàrú, ẹni onínú rere kì í ṣe àníyàn, ẹni akọni kì í bẹ̀rù. / Nínú ìdàrúdàpọ̀, àníyàn àti ìbẹ̀rù, èwo ni ó ń dì ọ mú jù lọ báyìí?
- Lẹ́yìn tí òtútù bá dé ni a mọ̀ pé píńì àti cypress ni ó máa ń rọ̀ pẹ́ jù. / Nígbà tí àkókò líle bá dé, kí ni ìmọ̀lára aláwọ̀ ewé tí o fẹ́ pa mọ́?
- Ohun tí ń kọjá dàbí èyí, àbí? Kò dáwọ́ dúró lọ́sàn-án àti lóru. / Níwájú àkókò tí ń ṣàn lọ́sàn-án àti lóru, iṣẹ́ wo ni o fẹ́ di mú lónìí?
- Àwọn tó ń bọ̀ lẹ́yìn lè jẹ́ ẹni tí a gbọ́dọ̀ bẹ̀rù. / Kí ni ohun tí o yẹ kí o máa fi ọlá púpọ̀ sí fún ẹni tó ń bọ̀ lẹ́yìn rẹ?
- Ẹni ọlọ́lá ń wá a nínú ara rẹ̀; ènìyàn kékeré ń wá a lọ́dọ̀ àwọn ẹlòmíràn. / Nígbà tí ìṣòro bá wáyé, kí ni ohun àkọ́kọ́ tí o yẹ kí o wá nínú ara rẹ?
- Ọ̀rọ̀ yẹ kí ó kan dé ibi tí ìtumọ̀ wà—ìyẹn nìkan ló tó. / Kí ni o yẹ kí o dín kù kí ọ̀rọ̀ rẹ lè dé ọ̀dọ̀ ẹni tó ń gbọ́ ọ dáadáa?